Hoe je boeken vertaalt en meertalig schrijven onder de knie krijgt

Vertaling en meertalig schrijven zijn meer dan alleen taalkundige oefeningen - het zijn bruggen naar begrip, het behouden van culturele identiteit en het creëren van kunst die grenzen overschrijdt. In een recent gesprek tussen de gevierde Dominicaanse schrijvers Cla Nera en Erica Mario brachten hun onderzoek naar vertaling, verhalen vertellen en culturele nuances diepgaande inzichten in de transformatieve kracht van taal aan het licht. In dit artikel duiken we in de belangrijkste thema's van hun gesprek en bieden we een diep begrip van hun benaderingen van literatuur, vertaling en meertalige expressie.

Het snijvlak van schrijven, fotografie en vertaling

Erica Mario, zowel schrijver als fotografe, deelde hoe haar twee creatieve paden haar benadering van verhalen vertellen hebben vormgegeven. Fotografie, legde ze uit, was haar eerste poort naar creatieve expressie en diende als medium voor introspectie en het documenteren van de complexiteiten van het leven. Erica realiseerde zich echter al snel de beperkingen van alleen afbeeldingen bij het overbrengen van de geschiedenis van haar familie en persoonlijke verhalen.

Ze beschreef hoe het moederschap op jonge leeftijd haar inspireerde om fotografie als verzet tegen het alleen worden gedefinieerd door haar nieuwe rol te gebruiken. Terwijl ze haar leven documenteerde, groeide haar interesse in het combineren van afbeeldingen met tekst, gedreven door de wens om diepte en context aan haar visuele verhalen toe te voegen. Dit experimenteren leidde uiteindelijk tot het vertalen van literatuur door Erica - een proces dat zij diep verbonden acht met communicatie- en verhaaltelingsmodi.

Centraal in haar benadering staat het idee dat haar gefragmenteerde achtergrond in verschillende creatieve velden haar werk verrijkt. Of ze nu vertaalt of schrijft, Erica's gevarieerde ervaringen in sociologie, fotografie en visueel verhalen vertellen stellen haar in staat om frisse perspectieven op taal en karakterontwikkeling te brengen.

De emotionele uitdaging van het vertalen van het werk van Cla Nera

Een belangrijk thema van het gesprek was Erica's ervaring met het vertalen van Cla Nera's roman, The Grand Paloma Resort. De roman, geworteld in de geschiedenis en cultuur van de Dominicaanse Republiek, vereiste een delicate balans tussen het behouden van de Dominicaanse identiteit van de karakters en het toegankelijk maken van hun stemmen voor een Spaans sprekend publiek.

Erica benadrukte het belang van het begrijpen niet alleen van de letterlijke betekenis van de tekst, maar ook van de culturele en emotionele nuances erachter. Ze beschreef bijvoorbeeld hoe ze de "Dominicaniteit" van de karakters moest moduleren op basis van context. Wanneer de karakters met leeftijdsgenoten spraken, was hun taal rijk aan authenticiteit en colloquialisme, maar bij interactie met hotelgasten of superieuren weerspiegelde hun toon de gepolijste onderdanigheid die vaak verwacht wordt in Caribische toerismeeconomieën.

Cla prees Erica's vertaling en benadrukte hoe deze de poëtische gevoeligheden, humor en culturele fijntjes vastlegde die zij zelf in het Spaans wilde overbrengen. Zoals Cla opmerkte, had het opgroeien in de Verenigde Staten vanaf haar tiende jaar haar taalkundige relatie met het Spaans bepaald, waardoor het voor haar moeilijk was om met dezelfde diepte en culturele precisie in haar moedertaal te schrijven.

Erica's doordachte benadering eerbieddigde niet alleen het originele werk, maar liet het ook schitteren in zijn vertaalde vorm - een getuigenis van de genuanceerde kunstenaarschap die betrokken is bij literaire vertaling.

De kracht van meertalig schrijven

Beide auteurs reflecteerden op de unieke uitdagingen en mogelijkheden die meertalig schrijven met zich meebrengt. Cla, die vooral in het Engels schrijft, deelde hoe taalkeuze vaak diepe persoonlijke en culturele betekenis draagt. Voor haar werd Engels de taal van mogelijkheid en vooruitgang na immigratie naar de Verenigde Staten, terwijl het Spaans verbonden bleef met haar verleden en familiegeschiedenis.

Erica merkte ook op hoe taal wordt bepaald door persoonlijke ervaringen. Voor haar voelt schrijven in het Engels als het bewonen van een nieuwe wereld, terwijl het Spaans haar aan haar wortels ankert. Deze dualiteit creëert vruchtbare grond voor het verkennen van de complexiteiten van identiteit, geschiedenis en culturele erfenis.

Een bijzonder interessant aspect van het gesprek was hun gedeelde interesse in het blootleggen van de scheuren in taal. Beiden verzetten zich tegen het idee dat beheersing van één enkele taal het ultieme doel van een schrijver is. In plaats daarvan omarmen zij de scheuren, imperfecties en tussenruimten die meertaligheid creëert, en gebruiken deze als gereedschap om hun verhalen te verrijken.

Literatuur als gereedschap voor culturele reflectie

Het gesprek tussen Cla en Erica ging ook in op de relatie tussen literatuur en bredere culturele verhalen. Beide schrijvers worden diep beïnvloed door de geschiedenis van de Dominicaanse Republiek, in het bijzonder de erfenis van raciale en taalkundige spanningen. De roman van Cla behandelt bijvoorbeeld subtiel de peterseliemassacre van 1937, waarin taal een dodelijk merkteken van identiteit werd.

Erica besprak hoe Dominicaanse vrouwen in het bijzonder het gewicht van de geschiedenis van het land dragen - een erfenis van dictatuur, misogynie en veerkracht. Het vertalen van The Grand Paloma Resort vereiste dat zij deze complexe dynamieken vastlegde, van de verharde buitenkant van oudere vrouwelijke karakters gevormd door maatschappelijke verwachtingen tot de rebellische geest van jongere vrouwen die zich proberen te bevrijden van culturele beperkingen.

Hun dialoog onderstreepte hoe literatuur, of in de originele taal of in vertaling, als een afspiegeling van maatschappelijke waarheden dient. Door verhalen geworteld in de Dominicaanse ervaring te vertellen, dragen beide schrijvers bij aan een rijker begrip van hun cultuur en haar complexiteiten.

De toekomst van meertalig en beeld-tekst verhalen vertellen

Erica's creatieve reis is aanzienlijk geëvolueerd. Ze onthulde dat hoewel haar eerdere werken fotografie en tekst combineerden, zij nu aangetrokken wordt tot het verkennen van fictie zonder het gebruik van afbeeldingen. Geïnspireerd door haar liefde voor beknoptheid en poëzie, streeft zij ernaar om verhalen te creëren die krachtige emoties en ideeën met minimalistische elegantie overbrengen.

Cla uitte ondertussen enthousiasme over Erica's experimenten met fictie en merkte op hoe narratieve vorm schrijvers in staat stelt om nieuwe mogelijkheden voor te stellen en persoonlijke ervaringen te transcenderen. Beide auteurs benadrukten het belang van het omarmen van creatief experimenteren, of het nu door vertaling, hybride verhalen vertellen of overgangen tussen genres is.

Belangrijkste punten

Vertaling als kunst: Het vertalen van literatuur is niet alleen taalkundig - het is een empathisch en creatief proces dat het behouden van culturele nuances en emotionele diepte omvat.
Meertalige expressie: Schrijven en vertalen in meerdere talen blootleggen de scheuren en spanningen die inherent zijn aan taal, wat verhalen verrijkt.
Culturele context is belangrijk: Het begrijpen van de historische en maatschappelijke achtergrond van een verhaal is cruciaal voor nauwkeurige en betekenisvolle vertaling.
Literatuur weerspiegelt identiteit: Zowel Cla als Erica benadrukken hoe hun Dominicaanse erfenis hun schrijven bepaalt, met thema's van veerkracht, familie en culturele geschiedenis.
Hybride verhalen vertellen: Erica's achtergrond in fotografie en tekst illustreert hoe het combineren van media gelaagde verhalen kan creëren, hoewel schrijvers open moeten staan voor het verder ontwikkelen van hun vak.
Taal als mogelijkheid: Voor veel meertalige schrijvers weerspiegelt taalkeuze meer dan praktisch nut; het betekent identiteit, belonging en aspiratie.
Vrouwen en geschiedenis: Dominicaanse vrouwen, gevormd door een geschiedenis van onderdrukking en veerkracht, staan centraal in de werken van zowel Cla als Erica, en bieden krachtige inzichten in gender- en culturele dynamieken.

Conclusie

Het gesprek tussen Cla Nera en Erica Mario onthult de diepgaande impact van meertalig schrijven en vertaling op verhalen vertellen. Beide auteurs exemplificeren hoe literatuur een gereedschap kan zijn voor het verkennen van identiteit, het behouden van cultureel erfgoed en het navigeren door de scheuren van taal. Hun werk verrijkt niet alleen ons begrip van de Dominicaanse ervaring, maar nodigt ons ook uit om dieper na te denken over de transformatieve kracht van woorden.

Of het nu door vertaling, fictie of hybride vormen is, Cla en Erica herinneren ons aan de grenzeloze mogelijkheden van verhalen vertellen in het verbinden van mensen over talen en culturen heen. Voor iedereen die gepassioneerd is over de kunst van literatuur en de nuances van taal, zijn hun inzichten zowel inspirerend als diep nadenkenswaardig.

Bron: "Episode 62: Multilingual Writing" - watchung booksellers, YouTube, 3 februari 2026 - https://www.youtube.com/watch?v=-lLzXn3bq2k